Totaal Lokaal

Opdrachtgever: Sweco
Domein: Energie, Steden, Voedsel, water,

Aanmeldingen zijn gesloten
Welke rol speelt duurzaamheid in de stad van de toekomst? Hoe zien nieuwe leefomgevingen eruit? Wat voor nieuwe diensten en typen gebouwen kunnen we verwachten? Wat zal het systeem voor energie, mobiliteit, voedsel, schoon water, natuur, materialen en wonen zijn? Sweco, het grootste architecten- en ingenieursbureau van Europa, daagde Bram de Vos, Tjeerd Veenhoven en Floris Schoonderbeek uit om samen te werken aan de ontwerpvraag: What if… our cities were fully self-sufficient?

De wereld is in beweging. Extremen zijn aan de orde van de dag. Het is te nat of te droog, te heet of te koud, grondstoffen en energie zijn schaars en we verliezen per dag tientallen kilometers waardevolle natuur. We willen beter, mooier en sneller, maar steeds vaker realiseren we ons dat onze wereld niet maakbaar is. We kunnen niet vechten tegen extremen. We moeten ze omarmen. En daarvoor is het nodig om terug te gaan naar de basis, onze oorsprong. Zelfvoorzienend zijn is dichterbij dan ooit. Of is het terug van weggeweest?

We staan aan de vooravond van een nieuw tijdperk. Een tijd die het mogelijk maakt om het anders te gaan doen, waarbij we écht anders omgaan met energie, ruimte, materialen, systemen én elkaar. Een tijd waarin de gezonde stad van de toekomst een nieuwe, lokale betekenis krijgt. Past onze leefomgeving nog wel bij de uitdagingen van nu? Denk bijvoorbeeld aan onze veranderende visie op mobiliteit, onze behoefte om zelf voedsel te verbouwen en onze ambitie om op steeds meer plekken water vast te houden. We willen duurzame energie ontwikkelen en minder uit stoten. Maar we kijken ook anders naar ons welzijn. We willen weer authentiek contact met elkaar in de vorm van een hechte gemeenschap. Er is behoefte aan contact en verbinding, waarbij we zorgdragen voor elkaar. 

Wat voor grensverleggende toepassing ontwerpen de ontwerpers om over vijf jaar een zelfvoorzienende stad te realiseren? Hun toepassing levert een waardevolle bijdrage op het gebied van energie, voedsel of water waarmee gezondheid, biodiversiteit en sociale binding voor inwoners optimaal is.

Voor dit Lab is Sweco op zoek naar een brede blik op de ontwerpvraag. Daarom wordt de ontwerpvraag aan drie ontwerpers/ ontwerpstudio’s voorgelegd, die elk op een relevant gespecialiseerd thema een ontwerp uitwerken. Zo ontstaat een breed oplossingsbereik waarmee Sweco stappen naar de toekomst kan maken. De drie ontwerpers die aan de slag gaan met de gekoppelde thema’s zijn:

Tjeerd Veenhoven – Water
Bram de Vos – Energie
Floris Schoonderbeek – Voedsel

Lees de briefing

Briefing

Context

De wereld is in beweging. Extremen zijn aan de orde van de dag. Het is te nat of te droog, te heet of te koud, grondstoffen en energie zijn schaars en we verliezen per dag tientallen kilometers waardevolle natuur. We willen beter, mooier en sneller, maar steeds vaker realiseren we ons dat onze wereld niet maakbaar is. We kunnen niet vechten tegen extremen. We moeten ze omarmen. En daarvoor is het nodig om terug te gaan naar de basis, onze oorsprong. Zelfvoorzienend zijn is dichterbij dan ooit. Of is het terug van weggeweest?

De afhankelijkheid van andere landen voor veel van onze essentiële voorzieningen is een belangrijk gespreksonderwerp. Leven van lokale voorzieningen maakt ons vele malen wendbaarder. Wat als we alles binnen een beperkte straal organiseren? Dan kunnen onze verkeersbewegingen afnemen en neemt de luchtkwaliteit toe. We kunnen slimmer en zuiniger omgaan met onze energie en de natuur helpen te herstellen. Kortom: dit is de transitie die we vandaag de dag (moeten) doormaken.

De transitie naar lokale voorzieningen maakt dat we anders naar onze omgeving (moeten gaan) kijken. Past onze leefomgeving nog wel bij de uitdagingen van nu? Denk bijvoorbeeld aan onze veranderende visie op mobiliteit, onze behoefte om zelf voedsel te verbouwen en onze ambitie om op steeds meer plekken water vast te houden. We willen duurzame energie ontwikkelen en minder uit stoten. Maar we kijken ook anders naar ons welzijn. We willen weer authentiek contact met elkaar in de vorm van een hechte gemeenschap. Er is behoefte aan contact en verbinding, waarbij we zorgdragen voor elkaar. ‘Totaal lokaal’ creëert een beter milieu, een gezonde leefomgeving voor onszelf en voor elkaar. Voor nu én voor later.

We staan aan de vooravond van een nieuw tijdperk. Een tijd die het mogelijk maakt om het anders te gaan doen, waarbij we écht anders omgaan met energie, ruimte, materialen, systemen én elkaar. Een tijd waarin de gezonde stad van de toekomst een nieuwe, lokale betekenis krijgt. Hoe ziet de wereld eruit als steden in hun eigen levensbehoeften kunnen voorzien? Dat wil Sweco, samen met ontwerpers, in What if Lab: Totaal Lokaal gaan onderzoeken.

Over Sweco

Sweco is met meer dan 18.000 werknemers Europa’s grootste architecten- en ingenieursadviesbureau. De wortels liggen in Scandinavië en Sweco heeft vestigingen in Zweden, Noorwegen, Finland, Denemarken, Duitsland, Nederland, Groot-Brittannië, België, Tsjechië, Polen, Estland, Litouwen en Bulgarije. 

Samen met klanten pakken Sweco de uitdaging van verstedelijking aan. Samen benutten ze de mogelijkheden van digitalisering. En samen maken ze het dagelijks leven steeds duurzamer, veiliger en beter. Dat schept nieuwe mogelijkheden. Het groenste kantoorgebouw, de eerste circulaire brug ter wereld, verkeerslichten die met je meedenken, een natuurbrug om flora en fauna in stand te houden of een visie op waterveiligheid in een land onder zeeniveau. De uitdagingen van de toekomst kunnen alle perspectieven gebruiken. Juist techniek en ontwerp kunnen elkaar verrijken en versterken. Hoewel onze werelden kunnen schuren, worden we er juist scherper en sterker van. Dat helpt ons naar betere oplossingen, opdrachtgever- en opdrachtnemerschap. Samen maken we de wereld mooier.  

Om de wereld mooier te maken, zijn nieuwe invalshoeken en krachtige samenwerkingen nodig. Mensen die van nature buiten lijntjes, hokjes en vastomlijnde ideeën denken. En de grenzen van technische mogelijkheden opzoeken. Vrije vormen, innovatieve ideeën en nieuwe invalshoeken. Bij uitstek het DNA van een ontwerper. Wat als we die instelling koppelen aan de (internationale) kennis en expertise die Sweco in huis heeft? Dan kunnen we samen meer bereiken en bouwen op elkaars kracht. Daarom zet Sweco in samenwerking met Dutch Design Foundation het What if Lab: Totaal Lokaal op. Een omgeving waarin – in aanloop naar en tijdens Dutch Design Week - samen gaan onderzoeken, experimenteren en van elkaar leren. Wij kijken ernaar uit. Jullie ook? 

Kijk voor meer informatie over Sweco op www.sweco.nl.   

 

Ontwerpvraag

Het thema van dit What if Lab is Totaal lokaal. Wat als onze steden volledig zelfvoorzienend zouden zijn? Hoe gaat onze gebouwde omgeving eruitzien? Wat kunnen we voor nieuwe diensten en typen gebouwen verwachten? Hoe zien nieuwe leefomgevingen eruit? Welke rol speelt duurzaamheid in de stad van de toekomst? Wat is straks het systeem voor energie, mobiliteit, voedsel, schoon water, natuur, materialen, wonen of misschien wel al deze facetten? Hoe denk jij dat we dit kunnen realiseren?

Ontwerp een grensverleggende toepassing voor die zelfvoorzienende stad voor over vijf jaar. Jouw toepassing levert een waardevolle bijdrage op het gebied van energie, voedsel en/of water waarmee gezondheid, biodiversiteit en sociale binding voor inwoners optimaal is.

 

Thema’s

Voor dit Lab is Sweco op zoek naar een brede blik op de ontwerpvraag. Daarom wordt de ontwerpvraag aan drie ontwerpers/ ontwerpstudio's voorgelegd, die elk op een relevant gespecialiseerd thema een antwoord uitwerken. Zo ontstaat een breed oplossingsbereik waarmee Sweco stappen naar de toekomst kan maken. 

Energie

Het klimaat verandert wereldwijd. Ook in Nederland. De gemiddelde temperatuur stijgt met het jaar. De opwarming van de aarde, en de gevolgen daarvan, willen we zoveel mogelijk voorkomen. Daarom moeten de energievoorzieningen in Nederland in 2050 bijna geheel duurzaam en CO2-neutraal zijn. Op dit moment bestaat ons energieverbruik nog voor ongeveer 90% uit fossiele brandstoffen. Een flinke ingreep is nodig om over te stappen naar duurzame energiebronnen, zoals zon en wind. Kleine stapjes zullen niet genoeg zijn voor deze transitie. Het is tijd voor een ferme stap voorwaarts in duurzame energie. Welke (lokale) stap denk jij dat nodig is?

Voedsel

Wat als we ons voedsel volledig lokaal en duurzaam zouden produceren? Hoe lokaler je voedsel produceert, hoe minder CO2 je uitstoot. Lokaal produceren voorkomt voedselverspilling, zorgt voor bewuste consumenten, meer biodiversiteit en natuur, dierenwelzijn en een eerlijke prijs voor de producent. Een hoop voordelen. Maar totaal lokaal voedsel produceren doe je niet zomaar. Daar zijn slimme oplossingen voor nodig, ideeën met lef of een compleet nieuw voedselsysteem. Welke toepassing bedenk jij?

Water

Water komt in Nederland op ieder moment van de dag schoon uit de kraan. Maar schijn bedriegt. Het veranderende klimaat en vervuilende stoffen bedreigen onze waterkwaliteit. Ook waterschaarste ligt op de loer als we niets doen. Kaderrichtlijn Water (KRW) wil per 2027 schoon en gezond water overal in Europa beschikbaar hebben. Daarvoor moeten we lokaal denken en ons traditionele watersysteem overboord durven gooien. Wat denk jij dat nodig is?

Inspiratie

Bij Sweco werken we geregeld aan projecten waarbij zelfvoorziening een rol speelt. Je vindt hier een aantal voorbeelden ter inspiratie:

 

Sweco Urban Insight

Wereldwijd is urbanisatie een voortgaande trend. De helft van de wereldbevolking en maar liefst driekwart van de Europeanen leeft in steden. Steden weerbaarder en duurzamer ontwikkelen heeft dan ook een enorme, positieve impact op het leefmilieu van een groot aantal mensen.  

De experts van Sweco zijn dagelijks bezig met het duurzamer, leefbaarder en aantrekkelijker maken van de steden van de toekomst. Zij kennen elke vierkante meter van Nederland en zien het Nederlandse stedelijke gebied en de behoeften van de gebruikers van het gebied veranderen. 

Urban Insight is het tienjarige internationale kennisprogramma van Sweco dat ruimtelijke thema’s in een nieuw daglicht plaatst. Met 18.000 Sweco medewerkers in Europa, onderzoeken zij naar nieuwe oplossingen en geven podium aan sterke voorbeelden. Dit jaar staat in het teken van het thema ‘circulariteit’. Een thema dat naadloos aansluit op dit What if Lab.

Welke uitdaging de stad ook heeft: van ruimtegebrek door een veelvoud aan functies, een grote behoefte aan betaalbare woningen, duurzaamheid, goede luchtkwaliteit tot een sterk ov-netwerk, uiteindelijk telt het allemaal op tot die ene ambitie: veilig en gezond. Zodat een huis een thuis wordt, buurten geen verzameling inwoners zijn, maar een gemeenschap waar je op kunt bouwen en functies niet meervoudig, maar ronduit gezellig en uitnodigend zijn. Welkom in de veilige en gezonde stad.   

De gezonde en veilige stad is vooral een stad waarin je prettig en aangenaam leeft. Een plek met een dikke tien. Leefbaar door de goede voorzieningen, aandacht voor groen en een sterk ontwerp waardoor je graag buiten bent, de fiets pakt of een wandelingetje maakt. Zo blijf je gezond en is veiligheid op orde. Diezelfde stad is ook levendig: je ontmoet mensen, er zijn aantrekkelijke voorzieningen en er is een sterke onderlinge (lokale) verbondenheid. Eigenlijk wil je nooit meer weg.  

Alle kenmerken van die stad zijn terug te brengen tot vier elementen: het sociale netwerk en de ontwikkeling ervan, de doorvertaling in fysieke elementen en ontwerp, de onderliggende cultuur en voorzieningen die verbinden en het beleid dat de voorwaarden veilig stelt die daarvoor nodig zijn. Deze terugkerende onderwerpen, zijn telkens, in andere omstandigheden, factoren waar steden, wijken en gebieden zich in kunnen ontwikkelen om gezonder en veiliger te worden.   Het speelveld concentreert zich daardoor lang niet alleen op ontwerp en de fysieke omstandigheden. In stedelijk gebied hangt alles aan elkaar samen.  

Naar wie zijn we op zoek?
We zijn op zoek naar professionele ontwerpers die van nature buiten lijntjes, hokjes en vastomlijnde ideeën denken en daarbij de grenzen van technische mogelijkheden graag opzoeken. Je bent niet per se een ruimtelijk ontwerper; product design, social design, sustainable design, nieuwe materialen en innovatie drijven jou net zo. Als ontwerper denk je in mogelijkheden en zoek je daarbij de juiste samenwerking en kennispartners op.  

Techniek is voor jou misschien zelfs een noodzakelijk kwaad om je ideeën te realiseren. Daarvoor zoek je een sparringpartner. De technische kennis die je zoekt is breed: van digitalisering, materiaaltoepassingen tot constructieleer. Je kijkt het liefst over grenzen heen. Wat hier kan, kan in heel Europa of de wereld. Sterker nog: jij vindt ook dat dat juist nodig is. 

Een groenere wereld is ook jouw drijfveer. Je houdt niet van luchtfietserij, jij wil het verschil letterlijk máken. Je zoekt een partij die jou daarbij kan helpen, die niet denkt in beperkingen, maar in oplossingen. Je wil je ideeën realiseren in echte projecten en opdrachten, want dat doe je niet alleen, maar in samenwerking met een breed team vol kennis en expertise.  

 

De voertaal van van dit What if Lab is in principe Nederlands. Vanwege het internationale karakter van Sweco kunnen de communicatie gedurende het ontwerpproces en de presentaties van ontwerpers eventueel in het Engels georganiseerd worden.  

Panel en begeleiding

What if Lab: Totaal lokaal biedt niet alleen de kans geboden je te verdiepen in een ontwerpopdracht, ook de samenwerking met een internationale koploper als Sweco maakt dit Lab uniek. Toegang tot de kennis en het netwerk van Sweco geeft nieuwe kansen en inzichten om op een andere schaal te kunnen ontwerpen. In het programma zullen experts van Sweco en een extern expert panel de ontwerpers voorzien van inhoudelijke kaders en technische kennis. 

Iedere ontwerpstudio wordt gekoppeld aan een medewerker van Sweco als projectpartner. Met hen kan je tijdens het gehele traject, van ideevorming tot ontwerp, reflecteren en sparren. Zij hebben de technische kennis, inzicht in mogelijkheden om ideeën te kunnen toetsen en versterken. Zo kom je samen tot een ontwerp waarin creativiteit en realisatie elkaar ontmoeten.

Naast de betrokken projectpartners binnen Sweco, zijn in alle fases van het Lab, zoals tijdens de masterclass, terugkoppelingsgesprekken en presentaties medewerkers van Sweco betrokken. Zo ontstaat brede kennisoverdracht, inspiratie en betrokkenheid. Verschillende specialisten haken aan, afhankelijk van de ontwerpen en ideeën. Het expert panel bestaat uit een aantal externe professionals met verschillende achtergronden in ruimtelijke ontwikkeling, design, media en het bedrijfsleven.

Programma

Deadline aanmelden

Je kunt je tot 7 juni 2022 inschrijven voor deelname aan What if Lab: Totaal Lokaal.

Selectie

Na de deadline voor aanmelding op 7 juni 2022 maakt Sweco een keuze maken voor maximaal drie ontwerpers/ontwerpstudio’s die binnen het lab aan de slag gaan. Per thema (energie, voedsel, water) zal 1 ontwerper/ontwerpstudio worden geselecteerd.

Masterclass

De geselecteerde ontwerpers nodigen we uit voor een masterclass op 21 juni 2022. Daarna gaan de ontwerpers zelfstandig aan de slag om een concept te ontwikkelen. Tussentijds staan gesprekken gepland met de opdrachtgever en experts om de vorderingen te bespreken en criteria, verwachtingen en praktische haalbaarheid te checken. Lab Manager Justine Kontou begeleidt dit proces namens What if Lab.

Conceptpresentaties

Op 23 augustus 2022 presenteren de drie geselecteerde ontwerpers hun idee aan het panel. Naar aanleiding van de feedback van het panel krijgen de ontwerpers de mogelijkheid hun ontwerp aan te scherpen voor expositie op Dutch Design Week (DDW) 2022.  

Demoday

Op 23 september 2022 staat er een demoday gepland. Op deze dag presenteren de ontwerpers de laatste stand van zaken en een vooruitblik naar wat er getoond gaat worden op DDW.  

Expositie Dutch Design Week: 22-30 oktober 2022

De concepten van de ontwerpers worden getoond tijdens DDW. De vorm van deze expositie zal bepaald worden naar aanleiding van de ontwerpen en de wijze waarop deze zijn doorontwikkeld tot een prototype, model of andersoortige visualisatie. Tijdens de week beoordeelt het panel welke van de drie concepten het meest geschikt is voor verdere doorontwikkeling na afloop van DDW.  We vragen de ontwerpers een aantal keren aanwezig te zijn op de expositie van Sweco en de ontwerpers tijdens DDW. We bepalen op een later moment in afstemming met elkaar hoe vaak dat zal zijn.

Andere events

Sweco is een actieve partij. Je krijgt de kans aan te sluiten bij hun innovatiecafé en innovatienetwerk. Hier kun je veel mensen ontmoeten en je idee pitchen. Verschillende trainingen binnen Sweco kunnen gebruik maken van jouw expertise (uiteraard als je interesse hebt), maar ook nodigt Sweco je graag uit om je visie te delen bij klantevents, jong Sweco bijeenkomsten en andere events. Deelname hieraan bepaal je zelf. Het kan je kennis, netwerk en kans op een launching customer vergroten. 

Inschrijven en procedure

Je kunt je inschrijven tot maandag 6 juni 23.59 via deze link . We vragen je daarbij te kiezen voor een van de verschillende thema’s: Energie, Water of Voedsel.

In het inschrijfformulier vragen we ontwerpers om een referentie van 3 tot 5 relevante, eerder uitgevoerde projecten of ontwerpen en een motivatie voor deelname aan What if Lab: Totaal lokaal, waarin je beschrijft hoe de opgave aansluit bij jou als ontwerper (ontwerpstudio), wat je motivatie is om deel te nemen en waar je kansen ziet binnen de ontwerpvraag (max. 800 woorden).

Het is nog niet nodig om al ontwerpoplossingen aan te dragen. Uit de inschrijvingen wordt een selectie gemaakt van maximaal 3 ontwerpers. De geselecteerde ontwerpers ontvangen op 14 juni 2022 bericht. De ‘Deelnamevoorwaarden What if Lab: Totaal lokaal’ zijn van toepassing.  Bij inschrijving wordt hier automatisch akkoord mee gegaan. De deelnamevoorwaarden zijn hier te vinden.

Ontwerpcriteria

Het ontwerp zal op de volgende criteria getoetst worden:

  • Het ontwerp levert een bijdrage aan stedelijke zelfvoorziening op het gebied van energie, voedsel en/of water.
  • Het ontwerp zet aan tot discussie over impactvolle positieve veranderingen.
  • Het ontwerp houdt rekening met relevante stedelijke uitdagingen.
  • Het ontwerp is radicaal, initieert verandering.
  • Het ontwerp is voor iedereen toegankelijk.
  • Het ontwerp is toepasbaar in Nederlandse steden, en mogelijk ook schaalbaar naar andere gebieden/steden in de wereld. 
  • Het ontwerp is gericht op de stad van de toekomst over vijf jaar.


We zijn op zoek naar nieuwe concepten, dus laat je niet beperken door wat we nu weten. Houd wel waar mogelijk rekening met geldende regel- en wetgeving voor de openbare ruimte en bouwwerken daarin. Daarbij kan, indien nodig, Sweco met advies bijstaan. 

Aanmeldingen zijn gesloten

Ontdek meer

Een nieuwe visie voor onbenutte ruimte onder viaducten

Hoe ziet de ontmoetingsruimte van de toekomst eruit? Met deze vraag deed Sweco, Europa’s grootste architecten- en ingenieursbureau, in...

Lees verder

What if Lab op Dutch Design Week 2022

Benieuwd wat er gebeurt als je ontwerpers koppelt aan grote partijen uit het bedrijfsleven of uit overheden? In What...

Lees verder

Social design biedt een nieuwe blik op ouderenzorg

Iedereen krijgt direct of indirect te maken met ouderdom. Toch laten we het nadenken hierover het liefst over aan...

Lees verder

Deze ontwerpers zien kansen voor de bruggen in Amsterdam

Veel bruggen en kademuren van Gemeente Amsterdam zijn aan het eind van hun technische levensduur. Het afsluiten van een...

Lees verder